Тезкор пул қиммат туради. Буни ҳамма билади, лекин бу маълумот микрокредитга тўсқинлик қилмайди. Россия ва Қозоғистон каби мамлакатларда микрокредитлар паст даромад кўрадиган кишилар орасида жуда машҳур. Бу тушунарли. Кредитни деярли ҳар бир киши олиши мумкин. Жараённинг ўзи атиги бир соатдан сал кўпроқ вақтни талаб қилади. Керакли ҳужжатлар пакети жуда кам. Бироқ, бу қулайлик қарзга ботиш учун жиддий хавф туғдиради.
МАРКАЗИЙ БАНКНИНГ МАЪЛУМОТЛАРИГА КЎРА, ШУ ЙИЛНИНГ ЎТГАН БЕШ ОЙИ ДАВОМИДА БАНКЛАР АҲОЛИГА 2 ТРИЛЛИОН СЎМ МИКРОКРЕДИТЛАР АЖРАТГАН.
Кунига 1 фоиз. Молиявий саводхонлик даражаси паст бўлган аҳолининг кўпчилиги буни мақбул фоиз деб ҳисоблайди. Одамлар қувониб маошгача қарз олишади. Масалан, 15 санагача вақтни ҳисоблаганда, қарашса бу юқори бўлмаган ставкадир. Бироқ, бу давр охирида улар пулни қайтариб бера олмасликларини тушунишади.
Қанчалик ғалати туюлмасин, бериладиган микрокредитлар тузилмаси қарзни ўз вақтида тўлашдан манфаатдор эмас. Улар учун мижознинг ўз мажбуриятларини бузганлиги ва тўловларнинг кечиктиришидан фойда бор.
Ахир унда қарздорга тегишли кўчмас мулк ёки таъминот учун бошқа нарсалари мусодара қилинадиган жарима санкциясининг қатъий механизмлари ишга тушади.
Ўзбекистон Марказий банки мутахассислари ушбу молиявий хизматлар соҳаси билан боғлиқ хатарларни тушунади. Ўтган йилдан бошлаб кредит ташкилотларига фоизлар олиш, микрокредитлар бўйича комиссия ва жарималарни ундириш, гаровхоналар томонидан йилига қарз маблағларининг ярмидан кўпи миқдорида кредит битимлари бўйича кредит шартномаларини тақиқлаш орқали аҳолининг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича чоралар кўрила бошланди.
Бироқ, бу чоралар аниқ етарли эмас. Молиявий саводсиз аҳолининг кўплиги сабабли ноҳақ кредит бериш хавфи ҳали ҳам катта. Шу сабабли, яқинда Марказий банк микрокредитлар учун талабларни кучайтириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар жорий этмоқчи.
Микрокредитлар бўйича кунлик фоиз ставкаси ва бир киши учун микромолиявий шартномалар сонини чеклаш режалаштирилган. Шунингдек, «маошгача кредитлар»га чекловлар киритилади.
Бундан ташқари, барча турдаги кредитларга нисбатан қўлланиладиган қарз юкини жорий қилиш режалаштирилган. Қарз олувчилар тасдиқланган даромадни Марказий банк томонидан белгиланган фоизлар доирасида кредит олиши мумкин.
Сайтимизнинг «Банк микрокредитлари» бўлимида ушбу турдаги кредитлаш учун батафсил шартларни топишингиз мумкин.
Микрокредит фаолиятини амалга оширувчи банклар рўйхати.
|
Банк номи |
Фоиз |
Макс. муддат |
Макс. суммаси |
|
28-31% |
12-24 мес. |
5-20 млн. сум |
|
|
34% |
12 мес. |
20 млн. сум |
|
|
32-35% |
12 мес. |
20 млн. сум |
|
|
30-48% |
1-36 мес. |
10-20 млн. сум |
|
|
34-36% |
12-24 мес. |
20 млн. сум |
|
|
36% |
12 мес. |
20 млн. сум |
|
|
29,9-35,9% |
12-24 мес. |
10-20 млн. сум |
|
|
31,99% |
24 мес. |
20 млн. сум |
|
|
30% |
36 мес. |
20 млн. сум |
|
|
30% |
12 мес. |
20 млн. сум |
|
|
40% |
12 мес. |
20 млн. сум |
|
|
36% |
36 мес. |
20 млн. сум |
|
|
30-32% |
6-12 мес. |
4-20 млн. сум. |
|
|
30-32% |
12-24 мес. |
20 млн. сум |
